Wanneer mag je iemand beter niet masseren?

Iemand beter niet masseren doe je wanneer er sprake is van een contra-indicatie: een lichamelijke of medische situatie waarbij massage schadelijk kan zijn in plaats van helpend. Dit geldt voor zowel absolute contra-indicaties, waarbij massage volledig afgeraden wordt, als relatieve contra-indicaties, waarbij massage mogelijk is mits je als masseur voorzichtig en gericht te werk gaat. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over massageveiligheid en contra-indicaties, zodat jij als (aankomend) masseur altijd verantwoord werkt.

Welke lichamelijke aandoeningen maken massage onveilig?

Bepaalde lichamelijke aandoeningen maken massage onveilig omdat ze het risico op ernstige complicaties vergroten. Bij absolute contra-indicaties voor massage geldt: niet masseren, punt. Het gaat hierbij om situaties waarbij massage de toestand van de cliënt kan verergeren of zelfs levensgevaarlijk kan zijn.

Voorbeelden van absolute contra-indicaties zijn:

• Koorts: massage stimuleert de bloedsomloop en kan koorts verhogen, wat het herstel belemmert.
• Acute ontstekingen: zoals een acute flebitis (aderontsteking) of infecties van de huid. Massage kan bacteriën of ontstekingsstoffen verder verspreiden.
• Trombose of tromboflebitis: een bloedstolsel kan door massage loskomen en een longembolie veroorzaken.
• Open wonden, brandwonden of huidinfecties: direct contact met beschadigd of geïnfecteerd weefsel is nooit veilig.
• Ernstige hart- en vaatziekten: zoals een recent hartinfarct of ongecontroleerde hoge bloeddruk.
• Actieve kanker (zonder medische toestemming): massage kan de verspreiding van kankercellen via het lymfestelsel bevorderen.
• Botbreuken of acute verwondingen: masseren op een gebroken bot of acuut letsel vergroot de schade.

Als masseur is het jouw verantwoordelijkheid om deze situaties te herkennen en de behandeling te weigeren of aan te passen. Wanneer je niet mag masseren, is dat geen afwijzing van de cliënt, maar een bewijs van professioneel vakmanschap.

Wat zijn relatieve contra-indicaties bij massage?

Relatieve contra-indicaties bij massage zijn aandoeningen of situaties waarbij massage niet per se verboden is, maar waarbij je als masseur aanpassingen moet doen of extra voorzichtig moet zijn. De beslissing om wel of niet te masseren hangt af van de ernst van de situatie en jouw kennis als therapeut.

Voorbeelden van relatieve contra-indicaties zijn:

• Zwangerschap: met name in het eerste trimester is voorzichtigheid geboden. Bepaalde drukpunten en technieken zijn af te raden.
• Diabetes: verminderde gevoeligheid in de ledematen vraagt om extra aandacht voor druk en temperatuur.
• Osteoporose: de botten zijn brozer, waardoor diepe druk schadelijk kan zijn.
• Huidaandoeningen zoals eczeem of psoriasis: masseer niet op aangetaste plekken, maar je kunt wel andere gebieden behandelen.
• Medicijngebruik: bloedverdunners of corticosteroïden beïnvloeden hoe het lichaam reageert op massage.
• Recente operaties: wacht totdat wonden volledig genezen zijn en raadpleeg eventueel de behandelend arts.

Bij relatieve contra-indicaties is overleg met de cliënt en soms met een arts de slimste aanpak. Pas je techniek, druk en werkgebied aan op basis van wat je weet over de situatie.

Wanneer moet je als masseur altijd een arts raadplegen?

Als masseur moet je altijd een arts raadplegen wanneer een cliënt een medische aandoening heeft waarbij de risico’s van massage onduidelijk zijn, of wanneer massage mogelijk interfereert met lopende medische behandelingen. Het gaat dan om situaties waarbij jij als masseur de verantwoordelijkheid niet alleen kunt dragen.

Raadpleeg een arts in de volgende gevallen:

• De cliënt heeft een actieve of recent gediagnosticeerde kankerdiagnose.
• Er is sprake van een neurologische aandoening zoals MS of een recent CVA (beroerte).
• De cliënt gebruikt meerdere medicijnen waarvan de interactie met massage onbekend is.
• Er zijn tekenen van diepe veneuze trombose (DVT), ook als dit niet officieel is vastgesteld.
• De cliënt is herstellende van een hartoperatie of heeft een pacemaker.

Een arts raadplegen beschermt zowel jouw cliënt als jouzelf als professional. Documenteer altijd of en wanneer je dit advies hebt gegeven, en bewaar dit in het dossier van de cliënt.

Hoe herken je contra-indicaties tijdens een intake?

Contra-indicaties herken je tijdens een intake door gerichte vragen te stellen over de gezondheid, medische geschiedenis en het huidige medicijngebruik van de cliënt. Een goede intake is de basis van veilige massage en geeft je als masseur de informatie die je nodig hebt om verantwoorde keuzes te maken.

Een effectieve intake bevat minimaal de volgende onderdelen:

1. Gezondheidsformulier: laat de cliënt vooraf een vragenlijst invullen over aandoeningen, operaties, medicijnen en klachten.
2. Mondeling gesprek: bespreek de ingevulde informatie en stel aanvullende vragen. Let op signalen die de cliënt zelf misschien niet als relevant beschouwt.
3. Visuele observatie: kijk naar de huid, houding en beweging van de cliënt. Zwellingen, roodheid of asymmetrie kunnen wijzen op een onderliggend probleem.
4. Doorvragen bij twijfel: als iets niet helemaal duidelijk is, vraag dan door. Een goede masseur neemt geen risico’s op basis van onvolledige informatie.

Hoe grondiger je intake, hoe beter je in staat bent om contra-indicaties voor massage tijdig te signaleren. Dit is ook een moment om de verwachtingen van de cliënt te bespreken en vertrouwen op te bouwen.

Wat doe je als een cliënt tijdens de massage onverwachte klachten krijgt?

Als een cliënt tijdens de massage onverwachte klachten krijgt, stop je direct met masseren en beoordeel je de situatie rustig maar snel. Onverwachte klachten kunnen variëren van lichte duizeligheid tot ernstigere symptomen die directe actie vereisen.

Volg bij onverwachte klachten deze stappen:

1. Stop de behandeling onmiddellijk en vraag de cliënt hoe hij of zij zich voelt.
2. Laat de cliënt rustig liggen of zitten en zorg voor frisse lucht als dat nodig is.
3. Beoordeel de ernst: gaat het om lichte klachten zoals duizeligheid of misselijkheid, of zijn er tekenen van iets ernstigs zoals pijn op de borst, uitstralende pijn of bewustzijnsverlies?
4. Bel 112 bij ernstige klachten of symptomen die kunnen wijzen op een medische noodsituatie.
5. Documenteer wat er is gebeurd in het cliëntdossier, inclusief het tijdstip, de klachten en de actie die je hebt ondernomen.

Lichte reacties, zoals tijdelijke spierpijn of emotionele ontlading na een diepe behandeling, zijn niet per se alarmerend. Maar als je twijfelt, is stoppen en overleggen altijd de juiste keuze. Als masseur draag je een zorgplicht, en die neem je serieus.

Hoe Stijn Vos je voorbereidt op veilig werken

Weten wanneer je niet mag masseren is net zo belangrijk als weten hoe je masseert. Bij ons leer je niet alleen de technieken, maar ook hoe je verantwoord omgaat met de gezondheid van jouw cliënten. Veiligheid, contra-indicaties en intakegesprekken zijn een vast onderdeel van onze opleidingen.

Wat je bij ons leert op het gebied van massageveiligheid:

• Herkennen van absolute en relatieve contra-indicaties in de praktijk
• Het afnemen van een professionele intake, inclusief het gebruik van gezondheidsformulieren
• Omgaan met onverwachte situaties tijdens een behandeling
• Wanneer je een arts moet raadplegen en hoe je dit communiceert met de cliënt
• Werken vanuit de drie pijlers techniek, bewustzijn en begeleiding

Of je nu net begint of al enige ervaring hebt: onze massageopleidingen zijn praktijkgericht opgebouwd, zodat je na afronding stevig staat in je vak. Wil je je verder verdiepen in specifieke technieken? Bekijk dan ook ons aanbod van massagecursussen. Heb je vragen over welke opleiding bij jou past? Neem contact met ons op en we helpen je graag verder.